Hareketi ölç · gelişimi izle
Sürat Kuvvet Denge Koordinasyon Gelişim

Kanoda Yönergeyi Anlamak: Açıklamanın Bağlamı

Salonda teknelerde üç çocuk kürek tutuyor; önde koniler ve ışıklı parçalar, sağda öne eğilmiş yetişkin

Çocuk kano dersindeki bir açıklamayı aktardığında “Duydum ama ne demek istendiğini anlamadım” diyebilir. Ailede kanoda yönergeyi anlamak üzerine konuşma, bu iki bilgiyi ayrı tutarak başlayabilir. Koordinasyon veya reaksiyon kelimelerinin geçtiği bir ders anlatısını, çocuğun neyi duyduğu ve hangi açıklamayı istediği üzerinden ele alacağız. Bu metindeki sorular editoryal önerilerdir; belirli bir çocuğun davranışının nedenini açıklamaz. Ailenin elinde bütün dersin kaydı olmayabilir. Buna rağmen hangi bölümün bilindiğini, hangi bölümün çocuğun yorumuna dayandığını ve neyin hâlâ açıklanması gerektiğini açıkça ifade eden bir görüşme hazırlayabilirsiniz.

Kavramsal görsel yeri: duyulan ifade, anlamı açık kalan bölüm ve sorunun muhatabı. Süre ya da başarı ölçeği içermez.

Kapak görseli hakkında: Koniler ve ışıklı parçalar standardize koordinasyon veya reaksiyon testi, güvenli salon düzeni ya da önerilen parkur değildir. Kürek tutuşları doğrulanmış teknik kanıtı sayılmaz. Görüntüden çocukların yaşı veya yetişkinin mesleki yeterliliği doğrulanamaz; görüntü evde hareket uygulama talimatı değildir.

YETVİS aile soru şeması: Koordinasyonu nerede duyduk? — aile soru şeması
YETVİS tarafından hazırlanmış kavramsal aile soru şeması; teknik hareket tarifi, sağlık veya kurum onayı değildir.

Duyduğunu söylemek ile anladığını söylemek arasındaki fark

Aile, çocuğun bir sözü hatırlamasından onun bütün açıklamayı anladığını çıkarabilir. Çocuk ise yalnızca bir kelimeyi veya seslenmeyi anımsıyor olabilir. “Hangi ifadeyi duydun?” ve “O ifadeden ne anladın?” sorularını ayrı sormayı seçebilirsiniz. Cevaplardan biri açık, diğeri belirsiz kalabilir. Bu durum tek bir kelimeyle çocuğu tanımlamaya elverişli değildir. Notta duyulan ifade ile çocuğun ona verdiği anlam farklı cümlelerde bulunabilir. Böylece kulübe taşınan soru, yetişkinin varsaydığı anlam yerine çocuğun gerçekten açık kalan bölümüne dayanır.

Çocuk “Bana söylendiğini anlamadım” dediğinde muhatabın kim olduğu da konuşmaya eklenir. “Sözü duydum” bilgisi ile “Sözün bana yönelik olduğunu düşündüm” bilgisi eşit değildir. Aile bu ayrımı açıklığa kavuşturmak için “Kimlere söylendiğini biliyor muydun?” diye sorabilir. Çocuk hatırlamıyorsa cevabı grup düzeninden kendiniz çıkarmayın. Antrenöre yönelteceğiniz soru, “Bu açıklamanın muhatabı kimdi ve çocuklara nasıl ifade edildi?” olabilir. Burada açıklamanın kendisini anlamaya çalışıyoruz; bir olaydan çocuğun dikkatine veya kapasitesine ilişkin kişisel bir hüküm üretilmiyor.

Koordinasyon sözü geçen açıklamanın konusunu sormak

Koordinasyon kelimesi bir ders açıklamasında duyulduğunda aile bunu çocuğun genel bir özelliği gibi tekrar edebilir. Oysa hangi konu için kullanıldığı bilinmiyor olabilir. “Koordinasyon sözcüğüyle bu bölümde neyi anlatmak istediniz?” sorusu, kelimeyi bir kişilik değerlendirmesinden önce kendi ders bağlamına geri götürür. Bu yazı kelimenin hareketle ilgili ayrıntılarını açıklayan bir sözlük sunmuyor. Ailenin görüşme gündemi, sözcüğün kim tarafından ve hangi açıklamanın içinde kullanıldığını öğrenmektir. Alınan yanıtın yalnızca ilgili bölüm hakkında olduğunu notta belirtmek mümkündür.

Çocuk kelimeyi “Birlikte bir şey yapmak” diye anlatırsa bu onun duyduğu anlamdır. Aile kendi bildiği tanımı söylemek yerine “Bu anlama nasıl vardın?” diye sorabilir. Çocuk başka birinin açıklamasından söz ederse bilginin kaynağı değişmiştir; bunu da ayrı kaydedebilirsiniz. Bir arkadaşın yorumunu yerel dersin kesin tanımı gibi iletmeyin. Antrenöre çocuğun kullandığı kelimeyle soru sormak, bu yazının editoryal tercihlerinden biridir. Kaynağın bilinmesi, çocuğun koordinasyonuna ilişkin bir sonuç çıkarılmasına veya bir değerlendirme yapıldığı varsayımına dönüştürülmemelidir.

Reaksiyon kelimesini olayın hızından önce anlamıyla konuşmak

Ders hakkında bir konuşmada reaksiyon sözü geçtiğinde yetişkinin aklına hemen çocuğun hızlı veya yavaş olduğu düşüncesi gelebilir. Bu geçişin gerekli olduğunu varsaymayın. Önce “Bu sözcük hangi açıklamada geçti?” ve “Çocuk hangi anlamı sormak istiyor?” soruları kurulabilir. Bir kelimenin anılması, çocuğa ilişkin bir ölçüm yapıldığını gösteren bilgi değildir. Aile kulüpten o ders ifadesinin kapsamını açıklamasını isteyebilir. Konuşmada hız üzerinden karşılaştırma üretmeden, sözün çocuğun anlatısında hangi soruya dönüştüğünü ele almak burada önerilen sınırlı yaklaşımdır.

Tamamen kurmaca aile konuşması: Çocuk, “İşareti gördüm ama kimin için olduğunu bilmiyordum” der. Babası, “Ben bunu hemen yavaş kaldın diye yorumlamışım; sen muhatabını soruyorsun” diye yanıtlar. Çocuk, “Evet, açıklama bana mıydı?” der. Bu örnek bir olayın doğru yorumunu kanıtlamaz. Gerçek bir dersin koşulları hakkında bilgi vermez ve çocuğun davranışının nedenini saptamaz. Yetişkinin ilk yorumunu ayrı tutup çocuğun sorusunu kendi kelimeleriyle aktarmasına ilişkin kurmaca bir konuşmadır. Sonraki soru, açıklamanın kime yönelik olduğuna odaklanabilir.

Ortam ayrıntısını neden ilan etmeden kaydetmek

Çocuk bir açıklama sırasında başka konuşmalar duyduğunu anlatabilir. Aile bunu hemen anlaşılmayan bölümün kesin nedeni gibi aktarabilir. “Çevrede konuşma vardı” cümlesi çocuğun anlatısının bir ayrıntısıdır; “Bu yüzden anlamadı” cümlesi ise yetişkinin eklediği sonuçtur. Bu iki cümleyi ayırabilirsiniz. Nerede bulunduğunuzu, neyi kendi gözünüzle gördüğünüzü ve hangi bilgiyi sonradan duyduğunuzu belirtmek mümkündür. Böyle bir not, ortamın etkisini ölçen veya çocuğun durumunu açıklayan bir rapor değildir. Kulübe iletilecek sorunun eldeki bilgiye bağlı kalmasını amaçlayan bir yazım önerisidir.

AAP’nin sporla ilgili ebeveyn bilgisi, gelişimsel farklılıkların varlığına yer verir. Bu genel çerçeve bir yönergenin neden anlaşılmadığını göstermez. Editoryal olarak, tek bir ders hatırasından çocukları aynı beklentiye göre yorumlamadan önce açık kalan soruyu konuşmayı öneriyoruz. “Şu ifadede ne kastedildiğini bilmiyoruz” cümlesi, çocuğa bir neden atfetmeden açıklama istemek için kullanılabilir. Kaynaktan bireysel bir neden, bir tepki düzeyi veya belirli bir dersin uygunluğuna ilişkin hüküm çıkarılmıyor.

Arkadaşın davranışını çocuğun cevabı yerine koymamak

Aile “Diğerleri ne yaptı?” diye sorduğunda çocuğun anlatısı arkadaşların davranışına kayabilir. Bu bilgi merak edilebilir; fakat çocuğun hangi açıklamayı anladığının yerine geçmez. Bir arkadaşın bir şey yapmış olması, aynı sözü aynı anlamda duyduğunu gösteren bir kayıt değildir. “Senin sormak istediğin kısmı tekrar konuşalım” diyebilirsiniz. Çocuk başkasının hareketinden anlam çıkardığını söylüyorsa bunu onun yorumu olarak tutun. Yerel açıklamanın anlamını başkasının davranışından aile adına kesinleştirmemek, burada önerilen konuşma sınırıdır; akran davranışlarına bir neden atfedilmez.

Kulüp görüşmesine bütün arkadaşların yaptıklarını sıralayarak gitmek yerine, çocuğun açık kalan bölümünü gösterebilirsiniz. “Çocuğumuz açıklamayı başkalarının davranışından anlamaya çalıştığını söyledi; hangi ifadeyi tekrar açıklayabilirsiniz?” sorusu bu kapsamda kurulabilir. Burada aile, anlatılan davranışları başarı sırasına dönüştürmez. Sorunun sahibini ve açıklamanın kaynağını belirtir. Çocuğun kimseyi hatırlamaması da konuşmanın önünü kapatmaz; kendi duyduğu söze dönülebilir. Böylece görüşmenin konusu başka çocukların değerlendirilmesi haline gelmeden, yerel ders ifadesinin ne anlama geldiğiyle sınırlı kalabilir.

Yeni açıklama isterken soruyu somutlaştırmak

“Çocuğumuz anlamıyor” cümlesi geniş bir hüküm içerir. Daha sınırlı bir soru, “Bu açıklamadaki birlikte ifadesini nasıl kullandığınızı öğrenmek istiyoruz” olabilir. Çocuk belli bir kelimeyi hatırlamıyorsa “Açıklamanın hangi bölümü olduğunu birlikte belirleyebilir miyiz?” diye sorabilirsiniz. Sorunun somut olması, cevap alınacağını garanti etmez. Burada önerilen tercih, yetişkinin çocuğu tanımlayan bir cümle yerine konuşulabilecek bir konu sunmasıdır. Görevli önce farklı bir bölümü açıklarsa sizin sorunuzun hangi noktada kaldığını yeniden söyleyebilirsiniz; henüz verilmemiş cevabı verilmiş gibi işaretlemeyin.

Tamamen kurmaca aile konuşması: Anne, “Kulübe hiç anlamadı diye yazacaktım” der. Çocuk, “Ben son sözü anlamadım, önceki kısmı hatırlıyorum” diye düzeltir. Anne, “O zaman bütün açıklama yerine son söz hakkında soru yazalım” der. Bu sahne çocuğun öğrenme durumunu değerlendirmez; aile mesajının kapsamını daraltmaya örnektir. Çocuk önceki kısmı bildiğini söylemiş olsa bile bundan bütün dersin anlaşıldığı sonucu çıkarılmaz. Sorulacak bölüm, çocuğun açık bıraktığı bölüm olarak korunur. Yetişkinin kendi merakı bulunuyorsa ayrıca eklenebilir.

Eğitim kaynağının hangi bilgiyi verdiğini ayırt etmek

Paddle Worldwide eğitim merkezi kano ve kayak için öğrenme kaynaklarını, webinarları ve antrenör kılavuzlarını listeler. Listelenmiş kaynak türleri hakkındaki bu bilgi, belirli bir ders yönergesinin anlamını çözmez. Aile “Dersinizde bu ifadeyi açıklarken hangi kaynağa gönderme yaptınız?” diye sorabilir; bu soru editoryal bir görüşme önerisidir. Bağlantılı içeriklerin ayrıntıları okunmuş kabul edilmiyor. Merkezin varlığından bir yetişkinin eğitimi, yerel dersin kalitesi veya çocuğun açıklamayı nasıl anlayacağı hakkında sonuç çıkarılmıyor.

Bir kaynak bağlantısı alınırsa aile önce kendi sorusuyla bağlantının hangi ilişkide verildiğini öğrenebilir. “Bu sayfa açıklamanın kaynağı mı, ek okuma listesi mi?” ifadesi kullanılabilir. Bu ayrımın cevabı yerel muhatabın açıklamasından gelir. Aile, kaynağa gönderme yapılmasını çocuğun sorusunun tamamlandığına ilişkin bir işaret olarak kullanmak zorunda değildir. Açık kalan kelimeyi yeniden belirtebilir. Kaynak notuyla görüşme notu farklı şeyler anlatıyorsa ikisini tek bir cevapmış gibi birleştirmeyin. Böylece kurum bilgisinin sınırı, yerel ders hakkında yapılan konuşmada da korunur.

Görüşmeden sonra çocuğa hangi yanıtın geldiğini anlatmak

Aile bir açıklama aldıktan sonra bunu çocuğa kendi yorumuyla genişleterek aktarabilir. Önce “Sorduğumuz kelime hakkında şu açıklama verildi” diye başlayıp yetişkinin kendi düşüncesini ayrıca belirtmek mümkündür. Çocuk bu cevabın kendi sorusuna değmediğini söylerse yeni bir belirsizlik ortaya çıkmıştır. “Hangi bölüm hâlâ açık?” diye sorabilirsiniz. Bu konuşma tamamlanmış bir değerlendirme raporu değildir. Aile yalnızca alınan cevabı, çocuğun sorusunu ve kendi yorumunu ayırır. Açıklamanın yeterli olduğunu çocuğun adına ilan etmeden sonraki görüşme için bir soru bırakabilir.

Sorunun muhatabını belirlemek için kulüp görevlerinin ayrı ortamlarla ilişkisi, sözcüğün kendisini konuşmak için kano öğrenme kelimeleri, çocuğun anlatısına aile yorumunu eklerken ayrımı korumak için öğrenme hikâyesi konularına bakabilirsiniz. Bu bağlantılar, aynı olaya farklı konuşma soruları yöneltmek için ilgili alanlar sunar. Açık kalan bölümün tekrar sorulması, çocuğun bir etiketle anlatılması gerektiği anlamını taşımaz.

Sık sorulan sorular

Çocuğum duyduğunu söylüyorsa açıklamayı anlamış sayılır mı?

Bir ifadeyi hatırlamak, ona verilen anlamla aynı bilgi değildir. Çocuğun hangi sözü duyduğunu ve neyi anladığını ayrı sorabilirsiniz. Cümlenin muhatabı veya bağlamı belirsiz kalabilir. Bu yazıda o belirsizlik bir kişisel özellik diye yorumlanmaz; kulübe iletilecek açıklama sorusunun hangi bölümden oluştuğunu belirlemek için korunur.

Koordinasyon yorumu bütün çocuğu tanımlar mı?

Bir ders konuşmasındaki kelimenin hangi konu için kullanıldığı öğrenilmeden kapsamı genişletilmemelidir. Aile, sözü söyleyen kişiye hangi açıklamayı kastettiğini sorabilir. Bu rehber çocuğun koordinasyonunu değerlendirmez; terimin yerel ders bağlamını konuşur. Aynı kelimeyi bütün çocuğun kalıcı özelliği gibi tekrarlamak yerine, sorulan bölümü açıkça belirtmek önerilir.

Antrenör başka bir bölümü açıklarsa ne söyleyebilirim?

Alınan açıklamayı duyduğunuzu belirtip açık kalan ifadeyi tekrar gösterebilirsiniz. “Bu bölüm anlaşıldı; sorumuz şu söze ait” gibi bir cümle kullanılabilir. Çocuk ifadenin tamamını hatırlamıyorsa bunu da söyleyin. Eksik bölümü aile adına tamamlamak gerekmiyor; görüşmede hangi konuşmanın kastedildiğini birlikte belirlemeyi talep edebilirsiniz.

Kaynakça ve ileri okuma

  1. https://paddleworldwide.com/competitions/development-programmes/education
  2. https://www.healthychildren.org/English/healthy-living/sports/Pages/Is-Your-Child-Ready-for-Sports.aspx